నాకూ సముద్రానికీ మధ్యలోఁ

నేను సముద్రపుటంచు మీదఁ కూర్చున్నాను
నాకూ నా సముద్రానికీ మధ్యలో ఏఁవీ లేదు
అదిగో వచ్చేస్తోంది ఒక అల
ఈ అల నా కాళ్ళను తాకుతుంది చూడు

ఇదిగో వచ్చేసింది దగ్గరకంటూ
అఱ్ఱే అడుగు దూరంలో ఆగి వెనక్కిపోయిందే.
పోనీ వచ్చే అల తకుతుంది చూడు
అబ్బే ఇదీ అంగుళం దూరంలోనే ఆగిపోయింది.

ఎందుకో మఱి ఈ సంశయం? పఱికించి చూస్తే,
నాకూ సముద్రానికీ మధ్యన నా బట్టలున్నాయి
అంతేనా?

నేను వేసుకున్న సూటూ బూటూ టయ్యి
నా కార్యాలయంపు పనులున్నాయి
నా యింటి వాళ్ళ ఆకళ్ళు వారి అవసరాలు
నా పరువూ మర్యాదా నా పెద్దరికం
ఇంకా ఇలా ఎన్నేన్నో వున్నాయి

ఏంతో కాలంగా
నేను సముద్రపుటంచునే కూర్చుని వున్నాను
నాకూ ఈ సముద్రానికీ మధ్యన చాలానే వున్నాయి
ఒంటరిగా కూర్చున్న నన్ను పలుకరించ రాబోయి
ఎన్నోసార్లు ఈ సముద్రం వెనక్కు జా౨రుకుంది!

నాకూ సముద్రానికీ మధ్యన
నేఁ దాటలేని నా జీవితఁపు అగాధమూ
అది దాటలేని నా అస్వతంత్రపు కోటా
వున్నాయి.

మూడంచెల్లో లయగ్రాహి

క్రిత టపాలో లయగ్రాహి పద్య ఛందస్సు పరిచయం చేయడం జరిగింది. అందులో చెప్పినట్లు భ గణాలు తేలికదొరుకుతాయిగాని, భల అనేది కొద్దిగా కష్టమే. ఒక సారి పొద్దు కవిసమ్మెళనానికి ఒకరిద్దఱు సర్వ భగణ కందాలు కూడా వ్రాసారు (అలాంటి వారికి మానిని, వనమయూరి వంటివి బాగా పనికివస్తాయి). భగణాన్ని భల చేయడం అంత కష్టం కాదేమో, విభక్తులను సరిగా వాడుకుంటే చాలు. కి, కు, ని, ల, గ వంటివి చేరిస్తే సరిపోతుంది. ఉదా - పద్యము, పద్యముల.

సమస్య కాస్త రసవత్తరంగా వుండాలంటే, గట్టిదైన ప్రాసాక్షరం ఎంచుకోవడం బాగుంటుంది. మనము జ్ఞ ఎంచుకుందాం. ఇకిప్పుడు మీఱు చేయాల్సిందల్లా..

౧) ఒక excel sheet తీసుకొని అందులో గళ్ళు గీసుకోండి, ప్రాసాక్షరంగా ఎంచుకున్న 'జ్ఞ'ని ప్రాస పడవలసిన చోటట్లా నింపేయండి. ఆ ప్రాసపడవలసిన డబ్బాల రంగు కూడా మార్చు కోవచ్చు (ఇక్కడ లేతనీలం). ఆపై గురువు పడాల్సిన చోట్లల్లా డబ్బా రంగు మార్చండి. (ఇక్కడ పసుపు).



౨) తరువాత బ్రౌణ్యం తెఱచి జ్ఞ కోసం వెదకగా వచ్చిన వాడదగ్గ పదాలన్నీ క్రింద చిట్టాగా వ్రాసుకోండి. జ్ఞా జ్ఞే అని దీర్ఘం వున్న జ్ఞలు పనికిరావుసుమా, కాబట్టి జ్ఞానం, జిజ్ఞాస వంటివి వదిలివేయండి. ప్రజ్ఞ, ఆజ్ఞ, అనుజ్ఞ, అవజ్ఞ, అజ్ఞ, రసజ్ఞ, మొదలైనవి.

౩) ఇంకా నానాయాతనా పడి పెట్టెని నింపండిలా..


లయగ్రాహి

"ప్రజ్ఞునకు వచ్చును, రసజ్ఞమగు పద్యమది - ఆజ్ఞ పలుకంగనె! మఱజ్ఞునకు రాదే
యజ్ఞములచే"ననుట, అజ్ఞతగుఁ! బ్రహ్మభవ - రాజ్ఞియగు భారతికి విజ్ఞపము చేయన్
ప్రజ్ఞుడవు నీవయి, మనోజ్ఞమగు పద్యమన-నుజ్ఞముగ వచ్చును! కృతజ్ఞతతొ విద్యా
రాజ్ఞికి సుపద్యఁపు ప్రతిజ్ఞఁగొని సాధనను యజ్ఞమును బూని కవితజ్ఞుడవు గావోయ్.

(విన్నపమునకు తత్భవము విజ్ఞపము వాడడం జరిగింది, ఆజ్ఞ = అనుజ్ఞ x అననుజ్ఞ).

కూల్ కదా.

లల్లలల లల్లలల లయగ్రాహి

భ జ స న భ జ స న భ య ఛందస్సు గల వృత్తము/ఉద్ధురమాల లయగ్రాహి. భజసనభజసనభయ అంటే తెలియటలేదు గానీ, దీని ఛందస్సు చాలా తేలిక. UIII అని ఏడు సార్లు వచ్చి, చివఱిగా UU అని వస్తుంది. అంటే..

గణములు:- UiII UIII UiII UIII UiII UIII UiII UU
నడక :- లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లల్లా

ఒక గురువు నాలుగు లఘువులు వస్తూండాలి. ఇక ఇందులో యతి వుండదు. ప్రాసయతి మాత్రం వుంటుంది - పై క్రమములో i వున్న చోట, అంటే పాదానికి నాలుగు సార్లు ! సీసంలోలా కాకుండా ఇందులో ఆ నాలుగు సార్లూ ఒకే ప్రాస రావాలి. నాలుగు పాదాల్లోనూ ఒకే ప్రాస వుండాలి! కాబట్టి మీరు ప్రాసగా ఎంచుకున్న పదబంధానికి మీ దగ్గర కనీసం పదహారు ఉచిత ప్రయోగాలు వుండకపోతే, పద్యము వ్రాసే పనిని ఆ వాగమశాసనుడికి వదిలివేసుకోవాలి.

మహాభారతం ఆది పర్వములో నన్నయ్యభట్టు వసంత వర్ణనకి లయగ్రాహి వృత్తాని దివ్యంగా వాడారు అని నేనడం, సీమకోతి హనుమంతునికి సిపారసు ఇవ్వడంలాగుంటుంది. క్రిత వారం గరికిపాటి నరసింహారావుగారు, భక్తి దూరదర్శన స్రవంతిలో వసంత వర్ణనకి సంబంధించిన ఈ రెండు లయగ్రాహి పద్యాలను చాలా చక్కగా వినిపించి, అంత కన్నా చక్కగా వివరించారు. ఆయన మాటల్లో చెప్పాలంటే, "నన్నయ్య వ్రాసిన ఈ పద్యాలు వినడానికి, వాటిని నేను మీకు వివరించడానికి మీరెంతో అదృష్టవంతులు". మీరెలాగూ వినలేకపోయారు, కనీసం చదువుకొని ఆనందించండి.

లయగ్రాహి
గణములు:- భజసన భజసన భయ
గణములు:- UiII UIII UiII UIII UiII UIII UiII UU
నడక :- లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల లల్లా
సోపానరేఖాచిత్రం :-

లయగ్రాహి.

కమ్మని లతాంతములకు మ్మొనసి వచ్చు మధు-పమ్ముల సుగీత నినదమ్ములెసఁగెం జూ
తమ్ముల లసత్కిసలయమ్ముల సుగంధిముకు-ళమ్ములను నానుచు ముదమ్మొనర వాచా
లమ్మలగు కోకిల కులమ్ముల రవమ్ము మధు-రమ్మగుచు విన్చె ననిశమ్ము సుమనోభా
రమ్ముల నశోకనికరమ్ములను జంపకచ-యమ్ములును గింశుకవనమ్ములును నొప్పెన్

లయగ్రాహి

చందనతమాలతరులందు నగరుద్రుమము-లందుఁ గదళీవనములందు లవలీమా
కందతరుషండములయందు ననిమీలదర-విందసరసీవనములందు వనరాజీ
కందళితపుష్ప మకరంద రసముం దగులు-చుం దనువు సౌరభమునొంది జనచిత్తా
నందముగఁ బ్రోషితులడెందములలందురఁగ - మందమలయానిల మమంద గతి వీచెన్

తెలుఁగులో మీకు భ గణాలు చాలా చాలా తేలిక గా దొరుకుతాయి, కాబట్టి సీసపద్యాలు ఇతర గీత పద్యాలు చాలా తేలికగా వ్రాయవచ్చుఁ గానీ "భల" పదేపదే రావడం మాత్రం కష్టమే. పైపెచ్చు పదహారు సార్లు వాడవలసిన అదే ప్రాసాక్షరం.

త.క. ఈ పద్యాలను మా పెద్దమ్మ దగ్గరవున్న ఆదిపర్వం పుస్తకంలోనుండి ఎక్కించాను. ఆమె ౭౦లలో కొన్నప్పుడు దాని విలువ నాలుగు రూపాయిలు. నిన్న రాజమండ్రిలో వెదికితే, మా రాజమండ్రివాడు అని చెప్పుకునే నన్నయ్య గారి మహాభారతం లభించలేదు!!!

ఇంకా త.క... పై టపా వ్రాసిన పిదపఁ అచ్చువేసేమునుపు నేను బెజ౨వాడ వెళ్ళడం జరిగింది. అక్కడ కూడా నన్నయ్య గారి ఆదిపర్వం దొరకలేదు. ఇక విశాలాంధ్ర, ఎమెస్కో, నవోదయ, ప్రజాశక్తి , వీజియస్ వంటి వాటిలో నన్నయ్యగారి ఆదిపర్వం, లేదా కవిత్రయం భారతం దొరకక పోవడం దురదృష్టకరం. వారు నన్ను తెలుగు అకాడమీనో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయాన్నో ఆశ్రయించమన్నారు.

ఎవరో అమెరికన్ అమ్మాయి సలహా మేరకు ఎమెస్కోలో కళాపూర్ణోదయం కొన్నాను. నేను చదివాను రాకేశ్వరా నువ్వు చదవలేదా తెలుఁగువాఁడివై యుండి అని అడిగేసరికి, అన్నగారి మాటలువిన్నవాడిలా ఆత్మగౌరవం తన్నుకొచ్చి పుస్తకం కొన్నాను. అసలైతే వాటిని రెండు భాగాలుగా ప్రచురించారు, ఎందుకో ఆ దేఁవుఁడికే తెలియాలి, ఒక్కొక్కటీ యాభై రూపాయలు. త్వరలో దాన్ని వంద చేసేస్తున్నాం మీరు అదృష్టవంతులు ఇదే ఆఖరి కాపీ అన్నారు ఎమెస్కో వారు. చూడబోతే అది ప్రక్కనే సభ్యులకు పది శాతం తగ్గింపు ఇచ్చే విశాలాంధ్రలో వుంది, తగ్గింపు ఇవ్వని ప్రజాశక్తి వారి దగ్గర కూడా వుంది.

ఇంతకీ పుస్తకం తిరగేస్తే ఒక్క ముక్క అర్థం కాలేదు. "చలువ గల నెన్నెలల చెలువునకు సౌరభము ..." అని ఎత్తుకున్నాడు పింగళి సూరన్న. ఇలాంటి పద్యాలు చదివి అర్థంచేసుకున్న ఆ తెల్లపిల్లమీద ఒక్క తడవ గౌరవం పదింతలయ్యింది. ఆ విషయం ప్రక్కన పెడితే పై పద్య నడక ఈ మధ్యనే ఎక్కడో విన్నట్టుందే అనిపించింది. లాలలల లాలలల లాలలల లాలలల .. లలలలల లాలలల లలలలల లాలలల హమ్మ్.

లయవిభాతి

చలువ గల నెన్నెలల చెలువునకు సౌరభము
- గలిగినను సౌరభముఁ జలువయుఁ దలిర్పం
బొలు పెసఁగు కప్పురపుఁ బలుకులకుఁ గోమలత
- నెలకొనిన సౌరభముఁ జలువ పసయుం గో
మలతయును గల్గి జగముల మిగులఁ బెంపెసఁగు
- మలయ పవనంపుఁ గొదమలకు మధురత్వం
బలవడిన నీడు మఱి కల దనఁగ వచ్చుఁ గడు
- వెలయఁ గల యూ సుకవి పులుకులకు నెంచన్

ఛందస్సు :- నసన నసన నసన నసగ
గణములు:- IiIII UIII IiIII UIII IiIII UIII IiIII UU
నడక :- లలలలల లాలలల లలలలల లాలలల లలలలల లాలలల లలలలల లల్లా


హోము వర్కు
రేపటి తరగతికల్లా అందరూ తలా ఒక లయగ్రాహి వ్రాసుకురండి. రేపటి తరగతిలో ఆధునిక పరికరాలతో లయగ్రాహిని తేలికగా ఎలా వ్రాయాలో చూద్దాం.

అడియోసమీగోసు.

లంకెలు - కావ్యాలంకారచూడామణి

తరువాయి - మూడంచెల్లో లయగ్రాహి

సాయం సమయాన స్నేహితులతోఁ సెx (రానారె టపాకు వ్యాఖ్య)

ఈ టపా రానారె వేసిన "సాయం సమయం సెక్సు" అనే టపాకు వ్యాఖ్య. ముందు అది చదివితేనే గాని మీకీ సెక్సు విషయం అర్థంకాదు. నాకది చదివిన పిదపఁ గూడా అర్థం కాలేదన్నది వేఱే విషయం.

నేనెవరడిగినా వేంటనే సాయం చేస్తూంటాను, కానీ ప్రక్కవారిని అడగడానికి చచ్చేంత మొహవాటం. ఎందుకులే పాపం వారి పని పోగొట్టడం అని నేను భావిస్తూంటాను. కానీ తరువాత ఫలానా వ్యక్తి సాయం చేస్తానన్నాడే నేను వద్దన్నానే, ఇప్పుడు చచ్చేంత చావొచ్చిందే అనుకుంటాను. ఇది చాలా తప్పుడు పద్ధతి.

చందమామ కథ (A)
నా ఇంజనీరింగు రోజుల్లో నా గది పై కప్పు పెచ్చులూడి అవి అచ్చులచ్చులుగా రాలడం మొదలయ్యింది. నా ప్రక్కగదిలోనే రానారె (రాకేశ్వర నాయిడు రెడ్డి (పేరు స్వల్పంగా మార్చబడినది)) వుండేవాడు. వాడి సాయం కోఱకుండా నేనే ఒకటొకటీ గోధుమరంగు కాగితాలు పెద్దపెద్దవి గది పైగోడకు అంటించడం మొదలు పెట్టాను. మెడకాయ వున్న ఎవడికైనా ఇది ఎంత మెడలో బాధో అర్థమవుతుంది. ఆ మెడకాయ పైన తలకాయ వున్న పలువురికైతే ఇది ఎంత బుఱ్ఱ తక్కువ పనో కూడా అర్థమవుతుంది.

కొంత సేపటకి ఆ రెడ్డిగాడు ఆ ప్రక్క పోతూ నా అవస్థ చూసి, నేను అడగకుండానే వచ్చి నాకు సాయం చేయడం మొదలు పెట్టాడు. మావాడు చాలా మంచి వాడు అడగకుండానే సాయం చేస్తాడు. కానీ వాడికి అవసరం వచ్చినప్పుడు మాత్రం మనమేదో వాడి పాలేళ్ళమన్నట్టు తోడుకొనిపోతాడు. మొత్తానికి నిమిషాలలో నా గది పైకప్పు పూర్తిగా కాగితాలతో అతికించబడ్డది.

నా గదిలో పెచ్చులు రాలుతున్నాయంటే, నా సరాసరి ప్రక్కగదిలో పెచ్చులు రాలే అవకాశాలు, కండిషనల్ ప్రాబబిలిటీ ప్రకారం ౯౪.౩౨ శాతం. అలా కొన్ని రోజుల గడిచాక, వాడి గది పైకప్పుకే గాక, ఐదు గోడలకూ సరిపడా కాగితాలు తెచ్చాడు మావాడు. గోడలు కూడా పెచ్చులూడేవి పరశురామక్షేత్ర వర్షానికి! మేమిద్దరం కలసి ఐదు గోడలకీ చకచకా కాగితాలు అంటించి తీర్చిదిద్దాము.

ఆ తరువాత నేను నా మిగిలిన నాలుగు గోడలకీ కాగితాలు తెచ్చాను. అప్పుడు మేమిద్దరం ఇంకో ఐదు నిమిషాల్లో వాటిని అంటించాము. ఇక పట్టభద్రులమయిన తరువాత మేమిద్దరం ఒక కంపెనీ కూడా పెట్టాము, దాని పేరే గూగుల్. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ కంపెనీలలోనే ఒకటి. కాబట్టి ఎప్పుడూ కలసికట్టుగా సమిష్టిగా పనిచేయాలి. అని మీరు ముందుగానే తదుపఱి కథని వూహించివుంటారు. అలా జరిగితే అదొక మాంచి చందమామ కథ అయ్యేది. "మిత్రులు ఒకరికొకరి సాయం వీలయినంత తీసుకోవాలి .. సెక్సు లాగ"అన్న విశిష్ట నీతి వుండేదాకథలో.

కానీ నిజజీవితంలో అలా జరగదూ జరగలేదూ, ఎందుకంటే అంతకు మునుపే నేను ఎన్నో అవస్థలు పడి నా మిగిలిన నాలుగు గోడలకీ కాగితాలు ఒంటరిగా అంటించేసుకోవడం అయిపోయింది. అప్పుడు మావాడు ఆ ప్రక్కగా రాలేదు పోలేదు, కాబట్టి వాడు చూడలేదు.

చివఱకు నా గది కంటే ఎంతో అందంగా వున్న ఆ రెడ్డిగాడి గది చూసినప్పుడు నాకు తటస్థించింది కథలోని నీతి "ఈ నాయిడ్రెడ్ల నెప్పుడూ నమ్మకూడదు" మనకి ఒక సాయం చేసి వాళ్ళు మనచేత ఐదు గోడలకు కాగితాలు అంటించుకుంటారని". కాబట్టి మనము కూడా మన మిత్రులనుండి వీలైనంత సెక్స్.. యఱ్.. సాయం తీసుకోవాలని అర్థమయ్యింది.

అది కథ.

త.క -
చెప్పానా శీర్షిక మీకు అర్థంకాదని. పైపెచ్చు ఈ శీర్షిక వల్ల చందమామ వారు నా ఈ కథని నిరాకరిస్తారని భయంగా వుంది.
కాబట్టి నా గాద పిల్లల వఱకూ చేఱక, ఈ నాయిడ్రెడ్ల చేతుల్లో ఇలానే ఇంకెంతో మంది మోసపోతూవుండాల్సిందే (నేను చెప్పేది టపా శీర్షికల విషయాల్లో కాదు). అన్నట్టు మా మిత్రుడి అసలు పేరు మార్కు రెడ్డి, ఇది యదార్ధ గాద.

మన సంస్కృతి

మనలో చాలా మంది అబ్బో తెలుగు చచ్చిపోతుంది. బాబోయ్ తెలుగు చచ్చిపోతుంది. లబో దిబో లబో దిబో అంటూంటారు. అలాంటి వారికి నాకో ప్రశ్న మీ పిల్లల్ని ఆంగ్ల మాధ్యమం బళ్ళలో ఎందుకు వేశారు అని. ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పనవసరం లేదు. ఎందుకంటే నేను చెప్పబోయేది పూర్తిగా వేఱే అంశం గుఱించి. అది చెప్పిన తఱువాత మీరు వేంటనే మీ పిల్లల బడికి వెళ్ళి వాళ్ళ ప్రినిసిపాలునితో "మా కిడ్సు ఇంగ్లీష్ మీడియమ్ స్కూల్ లో చదవడం మాకు లైకింగా లేదు. ఇప్పుడే డిస్‌కణ్టిఞూ చేసి, ఒక గుడ్ టెల్గు మీడియమ్ స్కూలులో చేరుస్తున్నాము" అని అంటారు, మాది పూచి.

ఇక మన 'మన సంస్కృతి' గుఱించి
నేనీ మధ్యన పూర్తి స్థాయి తెలుఁగు గ్రామజీవనావిధానవిశ్లేషకునిగా మారాను. అందులో నాకు దొరికిన ఒక మచ్చుతునక మన అనే మన భాషకు ప్రత్యేకమైన మాట. మీ మా లతో బాటుఁ మన అనేది మన భాషకు ప్రత్యేకం. మనలా (బ్లాగర్లలా) ఆంగ్ల భాష నేర్చి తెలుఁగు నుడికారం మీద పట్టు కోల్పోయిన వారు కాకుండా, గ్రామాల్లో అచ్చంగా తెలుఁగు మాత్రమే ఎఱిఁగిన వారు వుంటారుగా, వాళ్ళ మాట తీఱులో చాలా చమత్కారాలుంటాయి, అందులో మన అనేది ముఖ్యమైనది.

ఉదా ౧
మా చిన్నాన్న పొలం వెళ్ళాను ఒక సారి, పంచుకున్నాక అదే మొదటి సారు అనుకోవచ్చు. ఆయన "ఈ పొలం మనకు వచ్చిందిరా" అన్నడు. దానర్ధం ఆయనిదనా, మా నాన్నదనా? ఆయనిదనే ఎందుకంటే, వేంటనే "ఆ కంచవతలిది మీ నాన్న కొచ్చింది" అనన్నాడు కాబట్టి.

ఆస్తి హక్కులు అనేది విశ్వమానవ చరిత్రలోనే అతి ముఖ్యమైన కట్టుబాట్లలో ఒకటి అని ఎంబియే చదివిన మీ మిత్రుడు అనవచ్చు. అప్పుడే అర్ధమవుతుంది మనము ఎంబియే చదవకూడదని, చదివినా మన పిల్లల్లి చేతఁ జదివించకూడదని, చదివిన వారి జట్టు కట్టకూడదని. మనలో కొందఱు ఇప్పటికే ఆ తప్పు చేసివుంటారు, వారికి నా సహానుభూతి. ఆస్తి హక్కులు అనేది మనము గతిలేక గొడవలు తగ్గించుకోవడానికి ఏర్పఱచుకున్నవి. అనాదర్శ ప్రపంచంలో అదోక ఆచరణాత్మక ప్రత్యామ్నాయం. కాబట్టి ఆదర్శాన్ని కోఱుకునే ఏ మనిషైనా ఆ అంశాన్ని పదే పదే గుర్తు చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించడు. అందుకే మనకుంది మన అనే పదం.

ఉదా ౨
మా అన్నయ్య (పెదమామ్మ మనఁవఁడు) నాతో అన్నాడు "ఎప్పుడైనా రారా మన పొలం, ఆ పోతారం రోడ్డు వుందిగా అక్కడే, బాబాయి పొలం దాటిన తరువాత". ఆయని పొలం ఆయనిదే, మాది మాదే, కానీ ఇలాంటి సందర్భాలలోఁ, మా అనే పదం పైన చెప్పుకున్న కారణాల వలన, అంత సంస్కారవంతమైన పదము కాదు.

కాబట్టి ఎవరితోనైనా మాట్లాడేటప్పుడు ఇలా మాట్లాడాల్సివుంటుంది.
మనకు ఎన్ని సాల్తీలు వున్నాయేంటి?
ఎనభై, గిత్తలు ఇంకో ఇఱవై వుంటాయి. జొన్న చే౨ను ప్రక్కన కొబ్బిరి తోట వుందిగా అందులో జాడేసి వీటిని కూడా అక్కడే కట్టేస్తాం.
ఊఁహూఁ.. కొబ్బిరి తోట అంటే, మా నాన్న కొబ్బిరి తోట ఉంది దాని ప్రక్కనేన.
అవును మీ నాన్నగారి చేను ప్రక్కనే.

అలా మా, మీ అనే పదాలు వీలైనంత తక్కు వాడి మాట్లాడాలి. ఒక వేళ ఎవరైనా మీ అని వాడినా, మనము మాత్రం మన అనే వాడాలి.

ఉదా ౩
చిన్నాన్న బిడ్డడు "అన్నయ్య కారు నేర్పవా"
మనం "సరే వెళదాం పద"
వాడు "ఉండు నాన్నకు చెప్పేసి వస్తాను"
మనం "పర్లేదు రా మన కారులో వెళ్తున్నాంగా నాన్నని అడగక్కరలేదు. నాన్న కారులో వెళ్తే చెప్పాలిగాని మనకారులో వెళ్తే చెప్పనక్కరలేదు"

అదన్నమట మనకు ప్రత్యేకమైన మన సంస్కృతి. ఇది ఒక పళాన అలవాటు అయ్యేది కాదు. దీనికి ఒక రకమైన ఆలోచనా తీరు అవసరం. డబ్బులు, ఆస్తిపాస్తుల్లో ఏముంది మన జనాలు మనకు ముఖ్యంగాని అనే ధోరణిలోఁ వుండాలి. బాగా అలవాటు చేసుకుంటే అవతలివారికి మన గుఱించి, చదువుకంటే సంస్కరముందని తెలిపే మంచి అలవాటు యిది.

మా సంస్కృతి
మా అమ్మ, మా నాన్న అంటాము మనము తల్లిదండ్రులకు ఒకే బిడ్డ అయినా సరే. అదే వేఱే భాషల్లోనయితే, నా అమ్మ, నా నాన్న అంటారు. ఇది అందఱికీ తెలిసిన విషయమే. ఇక్కడ మఱీఁ మన అమ్మ మన నాన్న అని పరాయివాళ్ళతో అనలేము కాబట్టి, కనీసం మా అనాలి.

దేనినైనా నలుగురితోఁ పంచుకోమని చెప్పే మన సంస్కృతికి అద్దం పట్టే మన భాష మనకు ముద్దు.